İşitme kaybı "var" ya da "yok" şeklinde değil, derecelerle tanımlanır. Ölçü birimi desibel işitme düzeyidir (dB HL) ve bu değer, sesleri hangi şiddetten itibaren duymaya başladığınızı gösterir. Sayı büyüdükçe kayıp artar.
Dereceler ve günlük karşılıkları
- Normal işitme (yaklaşık 25 dB HL'ye kadar): Fısıltı dahil günlük konuşmalar zorlanmadan duyulur.
- Hafif kayıp (yaklaşık 26–40 dB HL): Sessiz ortamda sorun yaşanmaz; fısıltı, uzaktan konuşma ve kalabalıkta ayırt etme zorlaşır. Çoğu kişi bu aşamada durumu fark etmez.
- Orta kayıp (yaklaşık 41–55 dB HL): Normal şiddetteki konuşmayı takip etmek belirgin şekilde zorlaşır; televizyon sesi yükseltilir.
- Orta-ileri kayıp (yaklaşık 56–70 dB HL): Yüz yüze konuşmalar bile ancak yüksek sesle anlaşılır, grup sohbetleri takip edilemez.
- İleri kayıp (yaklaşık 71–90 dB HL): Konuşma yalnızca çok yüksek şiddette duyulur; iletişimde dudak okuma ve görsel ipuçları öne çıkar.
- Çok ileri kayıp (yaklaşık 91 dB HL ve üzeri): Konuşma sesleri genellikle duyulmaz; çok yüksek sesler titreşim olarak algılanabilir.
Neden kaynaklar arasında farklı sayılar görüyorsunuz?
İşitme kaybı derecelendirmesinde birden fazla ölçek kullanılır ve aralık sınırları bu ölçekler arasında değişir. Bu yüzden farklı sitelerde "hafif kayıp" için farklı sayılar görebilirsiniz. Sizin için geçerli olan değerlendirme, odyometri sonucunuzu yorumlayan uzmanın belirlediği derecedir.
Derece tek başına yeterli bir bilgi değil
Aynı dereceye sahip iki kişi, günlük hayatta çok farklı zorluklar yaşayabilir. Bunun nedeni, kaybın hangi frekansları etkilediğidir. Özellikle ince (tiz) frekanslardaki kayıp, sesin duyulmasını değil kelimelerin ayırt edilmesini bozar. "Duyuyorum ama anlamıyorum" cümlesinin arkasında genellikle bu tablo vardır. Bu nedenle cihaz kararı yalnızca dereceye değil, konuşmayı anlama performansınıza ve yaşam tarzınıza da bakılarak verilir.
Hangi aşamada cihaz gündeme gelir?
Genel yaklaşım, orta dereceden itibaren cihazın belirgin fayda sağladığı yönündedir. Ancak hafif kayıpta da, kişi çalışıyorsa ya da sosyal hayatı yoğunsa erken destek uyum sürecini kolaylaştırır. İleri ve çok ileri kayıplarda yüksek kazançlı cihazlar gerekir; cihazdan yeterli fayda alınamayan durumlarda koklear implant değerlendirmesi gündeme gelebilir. Bu karar KBB hekimi ve odyolog tarafından birlikte verilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tanı yerine geçmez. Kendi derecenizi öğrenmenin tek yolu bir işitme değerlendirmesidir.